Na fot. Kościół św. Jana Chrzciciela w Starej Zagości
Wzniesiony w całości z ciosów granitowych w II poł. XIII w. ma rzadko spotykaną na Pomorzu formę trzynawowej bazyliki z transeptem i wieżą z przejazdem na osi północ-południe.
Opactwo jędrzejowskie jest najstarszym opactwem cysterskim na ziemiach polskich. Zostało ufundowane w 1140 r. Składa się z kościoła pw. Wniebowzięcia NMP i usytuowanych od południa zabudowań na planie czworoboku, z których w okresie romańskim powstały tylko skrzydło wschodnie i południowe, w znacznej części już nieistniejące, bo rozebrane w XIX wieku.
Prezbiterium obecnego kościoła stanowi nawa niewielkiej świątyni romańskiej z I połowy XIII wieku.
Wzniesiony w III ćw. XIII wieku ze starannie ociosanych kwadr granitowych o regularnym kształcie jako budowla jednonawowa z prosto zamkniętym prezbiterium dłuższym od nawy, wieżą zachodnią szerszą od nawy i zakrystią od południa.
Wzniesiony ok. 1224 r. w kręgu oddziaływań architektury cysterskiej z kamiennych ciosów wapienia pińczowskiego.
Wzniesiony w 1. poł. XIII wieku z łupanych kamieni polnych jako bezwieżowa, orientowana budowla jednonawowa, z prezbiterium zakończonym apsydą. Zachowany w pierwotnym kształcie bez większych zmian. Klasyczny przykład wiejskiego kościółka romańskiego na tamtym obszarze.