Informacje o obiekcie

Na fot. Kościół św. Salwatora w Krakowie

Kraków-Wzgórze Wawelskie, Ko?ció? ??. Stanis?awa i Wac?awa, Katedra Wawelska

  

Obecna budowla jest trzeci? kolejn?, istniej?c? w obr?bie jej murów zewn?trznych. Pierwsz? by?a tzw. katedra przedroma?ska wzniesiona nied?ugo po ustanowieniu w 1000 roku biskupstwa krakowskiego.

Opis obiektu

Obecna budowla jest trzeci? kolejn?, istniej?c? w obr?bie jej murów zewn?trznych. Pierwsz? by?a tzw. katedra przedroma?ska wzniesiona nied?ugo po ustanowieniu w 1000 roku biskupstwa krakowskiego.

Powsta?a bezpo?rednio na skale z fundamentami oraz zapewne i murami wykonanymi technik? opus incertum. W wyniku prac badawczych odnaleziono kilka jej reliktów, jak naro?nik pó?nocno - wschodni w krypcie pod kaplic? Zebrzydowskich, mur apsydy pod pó?nocn? cz??ci? obecnego ambitu, mur pod pó?nocnym ramieniem obecnego transeptu, mur w po?udniowej ?cianie krypty pod po?udniow? ?cian? ambitu oraz naro?nik w krypcie pod wschodni? ?cian? ambitu.

Katedra przedroma?ska by?a trójnawow? bazylik? transeptow? o 21 metrowej szeroko?ci korpusu nawowego. Powszechnie przyjmuje si? obecnie, ?e do wyposa?enia tej budowli nale?a?y trzy p?yty o dekoracji plecionkowej, jedna o wymiarach 74x74 cm wtórnie wmurowana w ?cian? zakrystii kaplicy biskupa Maciejowskiego (mog?a pe?ni? funkcj? w przegrodzie oddzielaj?cej chór od nawy lub s?u?y? jako antependium którego? z o?tarzy katedry by? mo?e g?ównego), dwie natomiast odnalezione w Kaplicy ?wi?tokrzyskiej i przechowywane w Muzeum Katedralnym. P?yty te wg przeprowadzonych bada? porównawczych zdradzaj? wp?ywy sztuki karoli?sko-w?oskiej i mog? by? datowane na pocz?tek XI w.

Katedra przedroma?ska zosta?a rozebrana, i z du?ym udzia?em jej budulca na prze?omie XI i XII wieku powsta?a katedra roma?ska, której pocz?tki budowy ??czy si? z panowaniem ksi?cia W?adys?awa Hermana. Now? ?wi?tyni? konsekrowano w 1142 roku. By?a ona murowan? z wapienia i piaskowca trójnawow? bazylik?, zapewne z emporami ponad nawami bocznymi i dziedzi?cem atrialnym przed fasad? zachodni?. Od wschodu i zachodu wznosi?y si? prostok?tne chóry zamkni?te pó?kolistymi apsydami, a pod nimi mie?ci?y si? krypty. Od strony zachodniej wznosi?y si? dwie kwadratowe wie?e.

Do dzisiaj zachowa?y si? znaczne partie tej budowli, przede wszystkim krypta ?w. Leonarda b?d?ca trójnawowa hal? o sklepieniach krzy?owych z gurtami, krypta wschodnia, dolna cz??? wie?y po?udniowej i przyziemie wie?y pó?nocnej oraz fragmentów muru w po?udniowej cz??ci nawy. Najciekawszym zachowanym elementem rze?biarskim tej katedry jest wtórnie u?yty w o?cie?u wej?cia do przedsionku krypty ?w. Leonarda prawy naro?nik nadpro?a z reliefem przedstawiaj?cym skrzydlatego smoka. Zachowa?y si? te? fragmenty posadzki w krupcie ?w. Leonarda, która stanowi jedno z najlepiej zachowanych pomieszcze? roma?skich w Polsce.

Relikty te w znacznej cz??ci znajduj? si? na terenie ekspozycji "Groby Królewskie".

Katedra krakowska stanowi?a centrum czci kanonizowanego w 1253 roku ?w. Stanis?awa, biskupa krakowskiego a od koronacji W?adys?awa ?okietka (20 stycznia 1320 roku) tak?e miejsce koronacji w?adców Polski.

Roma?ska katedra, nadwyr??ona przez czas i po?ar w 1305 roku przestawa?a odpowiada? godno?ci g?ównego ko?cio?a diecezji krakowskiej i dlatego biskup Jan Muskata podj?? prób? budowy nowej ?wi?tyni, zako?czon? jednak na etapie za?o?enia fundamentów wielobocznie zamkni?tego gotyckiego prezbiterium. Natomiast zachowan? prawie bez zmian do dnia dzisiejszego budowl? gotyck?, wzniesiono etapami od roku 1320 do 1346 (prezbiterium z obej?ciem) oraz od 1346 do 1364 (korpus nawowy). Konsekracji ?wi?tyni dokonano 28 marca 1364 roku. Ma ona kszta?t trójnawowej bazyliki z transeptem oraz prostok?tnie zamkni?tym prezbiterium z ambitem.



Informacje praktyczne

N: 50.054649
E: 19.935482

Wawel 3
31-001 Kraków

ma?opolskie
Kraków

Pozostaw komentarz

Kod antyspamowy
aaa

Komentarze

komentarzy: 0, na stronach: 0