Informacje o obiekcie

Na fot. Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa w Gardnie

Kraków-Mogi?a, Zespó? klasztorny cystersów

  

Zespó? klasztorny cystersów, sk?adaj?cy si? z ko?cio?a pw. Wniebowzi?cia Naj?wi?tszej Maryi Panny i ?w. Wac?awa oraz klasztoru na planie czworoboku, po?o?onego przy ko?ciele od po?udnia.

Opis obiektu

Zespó? klasztorny cystersów, sk?adaj?cy si? z ko?cio?a pw. Wniebowzi?cia Naj?wi?tszej Maryi Panny i ?w. Wac?awa oraz klasztoru na planie czworoboku, po?o?onego przy ko?ciele od po?udnia.

Zachowany w stanie w pe?ni ukazuj?cym swoje roma?skie pochodzenie i z niezwykle bogatym oryginalnym detalem architektonicznym.

Ko?ció? wybudowany zosta? etapami w XIII w. w stylu roma?skim, pocz?wszy od II ?w. stulecia. Zabudowania klasztoru, natomiast wznoszono na przestrzeni znacznie d?u?szego okresu. Najstarsze jest pochodz?ce z po?owy XIII w. wschodnie skrzyd?o klasztoru. Pozosta?e zachowa?y tak?e XIII wieczne, roma?skie fragmenty.

Ko?ció? jest budowl? orientowan? wzniesion? z ceg?y o w?tku wendyjskim z niewielkim dodatkiem kamienia, w uk?adzie trójnawowej bazyliki z transeptem, prosto zamkni?tym prezbiterium otwartym od wschodu na dwie pary kaplic bli?nich. Detale architektoniczne wykonano w przewa?aj?cej wi?kszo?ci z piaskowca. Konsekrowany w roku 1266. Zabudowania klasztorne o klasycznym cysterskim uk?adzie przylegaj? do ko?cio?a od po?udnia i poprzez kru?ganki okalaj? niedu?y wirydarz.

Obiekt u?ytkowany jest przez zgromadzenie zakonne cystersów, przebudowy w niewielkim tylko stopniu naruszy?y pierwotny uk?ad przestrzenny ko?cio?a. Wi?kszym zmianom na przestrzeni wieków uleg?y zabudowania klasztorne.

Dwuprz?s?owe prezbiterium i kaplice bli?nie ko?cio?a s? najwcze?niejsze i powsta?y w latach 1226-1241. W XIV wieku przebudowano jedynie wschodni? ?cian? prezbiterium. Budow? transeptu i naw? wschodni? uko?czono w momencie konsekracji ko?cio?a (1266). Z tego okresu pochodzi roma?ski portal po?udniowy wiod?cy z kru?ganka klasztoru do nawy po?udniowej. Nawy g?ówn? i pó?nocn? uko?czono przed rokiem 1300. Korpus nawowy ma system wi?zany i arkady o ?uku zaostrzonym. G?owice kolumn s? kielichowo-blokowe, niektóre zdobione, posiadaj? bazy z ?abkami. Wewn?trz, w kaplicach bli?nich zachowa?o si? kilka kolumn wraz z kapitelami a w po?udniowych pisciny. Wewn?trz ko?cio?a uwag? zwraca wiele roma?skich okien szczególnie w kaplicach bli?nich a tak?e w transepcie i w pierwszym prz??le nawy g?ównej. Elewacja zewn?trzna ko?cio?a z coko?em, lizeno-szkarpami naro?nymi i ceglanym fryzem arkadowym. Na pó?nocnym szczycie ramienia transeptu widoczne biforialne okienko.

W najstarszym skrzydle wschodnim klasztoru z okresu roma?skiego zachowa?a si? zakrystia, mury zewn?trzne kapitularza - najlepiej widoczne od zachodu wraz z dwoma biforiami (jednym oryginalnym) i zamurowanym oculusem (obecny wygl?d wn?trza po barokowej przebudowie w 1670 r.), sie?, a ostatnim roma?skim elementem tego skrzyd?a jest pochodz?ca z ko?ca XIII w. sala opacka, która obudowana pa?acem opackim w ko?cu XVI stulecia sta?a si? zaciemnion? lokalno?ci? i s?u?y?a d?ugo za piwnic?. Dzi? po adaptacji pe?ni rol? kaplicy akademickiej, a jej pó?nocna ?ciana stanowi roma?sk? ?cian? sieni, z widocznym zamurowanym portalem roma?skim. ?ciana zachodnia sali opackiej to ?ciana kalifaktorium ze szczelinowym oknem roma?skim. W skrzydle po?udniowym klasztoru zachowa?o si? roma?skie kalifaktorium, nazywane teraz kominkiem. Zachodnia ?ciana tej lokalno?ci stanowi wschodni? ?cian? refektarza pochodz?cego z ostatniej ?wierci XIII wieku (obecny wygl?d wn?trza po gotyckiej przebudowie w 1450 r.) i zawiera zamurowany oculus. Skrzyd?o zachodnie klasztoru powsta?o w ostatniej ?wierci XIII wieku. W fasadzie g?ównej wida? licznie w?skie, rozglifione okienka, wewn?trz zachowane piwniczne roma?skie pomieszczenie po dawnej fraterni s?u??ce obecnie za sal? katechetyczn? i nazywane katakumbami.

Zespó? klasztorny cystersów w Mogile to jeden z najlepiej zachowanych przyk?adów architektury roma?skiej w Polsce.

Po?o?ony w dawnej wsi Mogi?a pod Krakowem, na tzw. "polu ?w. Wac?awa", obecnie jest to rejon Nowej Huty.



Informacje praktyczne

N: 50.064788
E: 20.053319

ul. Klasztorna 11
31-979 Kraków

ma?opolskie
Kraków-Mogi?a

galerii: 1, na stronach: 1



    Usytuowanie obiektu

    Pozostaw komentarz

    Kod antyspamowy
    aaa

    Komentarze

    komentarzy: 0, na stronach: 0