Informacje o obiekcie

Na fot. Kościół śś. Piotra i Pawła w Kruszwicy

Kraków, Ko?ció? ?w. Andrzeja

  

Ko?ció? pod wezwaniem ?w. Andrzeja Aposto?a zosta? zbudowany w XI w. poza murami ówczesnego miasta. Fundatorem by? najprawdopodobniej wojewoda Sieciech.

Opis obiektu

Ko?ció? pod wezwaniem ?w. Andrzeja Aposto?a zosta? zbudowany w XI w. poza murami ówczesnego miasta. Fundatorem by? najprawdopodobniej wojewoda Sieciech.

Jest trójnawow? bazylik? roma?sk? z transeptem, wyodr?bnionym prezbiterium i trzema apsydami zamykaj?cymi nawy. Jego mury zrobione s?  z drobnej kostki kamiennej, a naro?niki wzmocniono wi?kszymi ciosami z piaskowca. Zewn?trzne ?ciany prezbiterium i apsydy opleciono lizenami i zwie?czono fryzem arkadowym. W zachodniej fasadzie wznosz? si? dwie smuk?e wie?e, do?em czworoboczne, w górnych partiach przechodz?ce w o?mioboki. W 1659 r. pokryto je barokowymi he?mami.

Ko?ció? ?w. Andrzeja zachowa? pierwotny uk?ad przestrzenny. Bry?a uleg?a niewielkim przekszta?ceniom w okresie gotyku i baroku ale system konstrukcyjny zakry?y barokowe nawarstwienia, tak, ?e wewn?trz znajduje si? tylko jedna ?ciana, z widocznymi roma?skimi ciosami.

Umieszczona w obr?bie ?redniowiecznej osady Okó? ?wi?tynia by?a równocze?nie twierdz? obronn? i s?u?y?a mieszka?com Krakowa w niebezpiecze?stwie jako miejsce schronienia. Podczas dwukrotnego napadu Tatarów na Polsk? w 1241 i 1259 r., gdy Kraków zosta? spalony, ko?ció? ?w. Andrzeja ocala? wraz z Krakowianami, którzy schronili si? w jego murach.

W XIV w. ko?ció? nale?a? do benedyktynów. W roku 1318 król W?adys?aw ?okietek - pod wp?ywem swej ?ony Jadwigi - przekaza? go siostrom klaryskom, które przenios?y si? tu ze Ska?y ko?o Ojcowa. Od tego czasu nieprzerwanie nale?y do sióstr klarysek, które maj? przy nim swój klasztor. Na pocz?tek XIV wieku datuje si? dobudowane do prezbiterium ich oratorium.

W pocz?tkach XVIII w. zmieniono wystrój wn?trza ?wi?tyni na barokowy. Sklepienie i ?ciany ozdobiono polichromi? oraz stiukami wykonanymi przez Baltazara Fontan?. O?tarz g?ówny wykonany z czarnego marmuru o ??obkowanych kolumnach. Pi?kne tabernakulum wykonano z drzewa cedrowego i pokryto srebrnymi ornamentami. Na uwag? zas?uguje równie? rokokowa ambona w kszta?cie ?odzi rybackiej, wykonana z drzewa lipowego, powleczona warstw? z?ota. Posadzka z XVIII w. jest u?o?ona z marmuru w trzech kolorach.

We wn?trzu apsydy na zako?czeniu nawy po?udniowej ko?cio?a zachowa?y roma?skie malowid?a wykonane w technice fresku. Apsyda ta w wieku XVII zosta?a oddzielona murem od wn?trza i s?u?y?a jako konfesjona? a pó?niej schowek. Malowid?o jest ca?o?ciow? kompozycyjnie projekcj? osiowo zwróconych postaci, zaplanowan? w trzech poziomych strefach, oddzielonych wielobarwnymi pasami. Strefa najni?sza to ornamentowe motywy dekoracyjne, dwie strefy powy?ej o wysoko?ci po ok. 115 cm. zawieraj? postacie figuralne ?wi?tych oraz medaliony z postaciami adoruj?cych anio?ów.

Z malowid?a ocala?y jedynie fragmenty ornamentów, trzy postacie ?wi?tych i cztery medaliony. Datowane jest na koniec XII wieku. Odkryte w roku 1994, podobno zakonserwowane w latach 2001-2002 jest jedynym zachowanym w Krakowie przyk?ad polichromii roma?skiej, niestety niedost?pnej dla zwiedzaj?cych. Nie mo?na te zobaczy? zachowanego w klatce schodowej wie?y pó?nocnej podpisu muratora z XII wieku, oraz b?d?cych w posiadaniu klarysek, bezcennych dzie? sztuki: 5 relikwiarzy, gradua?u i ikony typu mozaikowego.

Po II wojnie ?wiatowej przeprowadzono prace restauracyjne ko?cio?a, przywracaj?c mu cz??ciowo pierwotny wygl?d. Usytuowany przy Drodze Królewskiej jest bez w?tpienia symbolem krakowskiego romanizmu.



Informacje praktyczne

N: 50.056560
E: 19.938405

ul. Grodzka 54
31-044 Kraków

ma?opolskie
Kraków

galerii: 1, na stronach: 1



    Usytuowanie obiektu

    Pozostaw komentarz

    Kod antyspamowy
    aaa

    Komentarze

    komentarzy: 0, na stronach: 0