Informacje o obiekcie

Na fot. Kościół św. Jana Chrzciciela w Siewierzu

Kamie? Pomorski, Ko?ció? ?w. Jana Chrzciciela

  

Ko?ció? ceglany z partiami murów z granitowych kwadr, niejednolity stylowo. Ufundowany przez ksi?cia pomorskiego Kazimierza I w roku 1176 kiedy to z Wolina przeniesiono do Kamienia stolic? biskupi?.

Opis obiektu

Ko?ció? ceglany z partiami murów z granitowych kwadr, niejednolity stylowo. Ufundowany przez ksi?cia pomorskiego Kazimierza I w roku 1176 kiedy to z Wolina przeniesiono do Kamienia stolic? biskupi?.

Ma form? bazyliki z trójnawowym korpusem i prezbiterium zamkni?tym pó?kolist? apsyd?. Od strony pólnocnej do prezbiterium przylega zakrystia (dawna kaplica biskupia), od po?udniowej kapitularz. Po?udniowe rami? transeptu przed?u?a kruchta. Przy nawie pó?nocnej znajduje si? jedyny w Polsce przykatedralny wirydarz uj?ty czeroskrzyd?owym kru?gankiem w cz??ci dwukondygnacyjnym, mieszcz?cym od wschodu na pi?trze dawny skarbiec katedralny i skryptorium. Bry?? ko?cio?a od zachodu zamyka czworoboczna wie?a, wybudowana w po?owie XIX wieku w miejsce zniszczonej gotyckiej.

Kosció? zosta? wybudowany w dwóch etapach. Pierwszy, roma?ski, obejmowa? lata od 1176-1289, drugi trwa? od roku 1308 do 1385.

W pierwszym etapie wybudowano kwadratowe prezbiterium z ceg?y w uk?adzie wendyjskim przechodz?cym wy?ej w gotycki, osadzaj?c w jego ?cianach po trzy pojedyncze okna w uk?adzie piramidalnym. W ?cianie apsydy od której najprawdopodobniej budow? ko?cio?a rozpocz?to, znajduje si? 5 ostro?ukowych okien z ciekawymi, zachowanymi cz??ciowo spiralnymi kolumienkami o?cie?y.

Ok. roku 1200 do z pewno?ci? nieuko?czonego jeszcze wtedy korpusu prezbiterium dodano od pó?nocy zakrysti?. To dwuprzes?owe pomieszczenie od wschodu zamkni?t? trójboczn? apsyd? (od wn?trza pó?okr?g??) z trzema okienkami. Apsyd? oddzielono od wn?trza gurtem, opieraj?cym si? na dwóch terakotowych wspornikach. Wyobra?aj? one przykucni?tych mnichów, podtrzymuj?cych sklepienie. Kapitularz flankuj?cy prezbiterium od po?udnia powsta? przed rokiem 1250. Na szczególn? uwag? zas?uguj? portale w prezbiterium: pó?nocny, pochodz?cy z XII w. i po?udniowy z lat 1230-1250.

Z 1 po? XIII wieku pochodzi pochodzi transept, z ceg?y w uk?adzie wendyjskim oraz kwadr granitowych w dolnej cz??ci pó?nocnego ramienia. W ?cianie pó?nocnej znajduje si? roma?ski, portal granitowy. W ?cianach bocznych transeptu osadzono po trzy pojedyncze okna tak?e w uk?adzie piramidalnym.

Ok roku 1250 po?udniow?, szczytow? ?cian? transeptu zako?czona krucht?, stanowi?ca obudow? portalu po?udniowego. Wzniesiono j? na planie kwadratu w formie baldachimu otwieraj?cego si? na zewn?trz trzema arkadami - w XIX wieku zamurowanymi. We wn?trzu, w arkadowych wn?kach, znajduje si? grupa pó?pe?nych rze?b terakotowych tworz?cych scen? Adoracji Baranka z XIII wieku, pierwotnie umieszczonych w blendach po?udniowego szczytu transeptu.

Obecnym portalem po?udniowy, zbudowanym oko?o po?owy XIII wieku z ceg?y gdzie zastosowano kszta?tk? glazurowan? oraz sztuczny kamie? wapienny zastapiono pierwsz? jego wersje granitowego jak w ?cianie pó?nocnej. Po wzniesieniu transeptu w 2 ?w. XIII wieku doko?czono budow? apsydy prezbiterium i pó?nocne rami? transeptu. Z tej fazy pochodzi sklepienie prezbiterium oraz fryzy arkadowe.

W roku 1308 wojska brandenburskie cz??ciowo zniszczy?y i spl?drowa?y katedr?.

Drugi etap rozpocz??a w roku 1310 budowa korpusu nawowego na fundamencie roma?skim i wg planów z ko?ca XII wieku. W nawie pó?nocnej, starszej ni? po?udniowa, sklepienia krzy?owo-?ebrowe oparte s? na wspornikach kostkowych znajduj?cych si? na filarach mi?dzynawowych i pomi?dzy arkadami.

W roku 1310 roku rozpocz?to tak?e budow? kru?ganków po pó?nocnej stronie ko?cio?a na d?ugosci jej nawy. W latch 1325-50 nad skrzyd?em wschodnim pomieszczenie gotyckie (pó?niejszy skarbiec) z malowid?ami ?ciennymi. Budowa kru?ganka zw?zi?a zaprojektowan? pierwotnie szeroko?? bocznej nawy pó?nocnej. Obecnie na wirydarzu po?rodku ziele?ca ustawiono roma?sk?, kamienn? chrzcielnic?.

W 1385 zako?czono budow? korpusu bazylikowego, gotyckiego na fundamencie roma?skim i wie?y (pierwotnie bez wej?cia).

Wysokiej klasy roma?sk? i gotyck? rze?b? architektoniczn? reprezentuj? dekoracje portalu i wsporników w kaplicy biskupiej, portalu w po?udniowym ramieniu transeptu, ??cznie z sze?cioma rze?bami z dawnego tympanonu portalu i wsporniki ?eber w nawach bocznych.

Ceramiczne rze?by z kaplicy biskupiej w formie masek, figur lwów i ma?p, oplecionych wici? ro?linn? symbolizuj? walk? dobra ze z?em, natomiast ro?linne dekoracje portalu po?udniowego ze sztucznego kamienia, wpisuj? si? w program "przedsionka raju", pe?nionego przez krucht? po?udniow?. Rze?by wisz?ce obecnie na ?cianach kruchty przedstawiaj?: Baranka, ?w. Jana Chrzciciela, ?w. Paw?a i ?w. Piotra. Pierwotnie tworzy?y kompozycj? "adoracji Baranka".

Unikatowe s? równie? pozosta?o?ci polichromii figuralnych i ro?linnych z XIII i XIV wieku, widoczne na sklepieniach apsydy, transeptu, kaplicy biskupiej oraz na ?cianach dawnego skryptorium. W apsydzie uwag? zwraca scena "Ukrzy?owania", na sklepieniu nawy g?ównej "Chrystus Tronuj?cy", na ?cianie zachodniej za prospektem organowym wyobra?enie ?w. Krzysztofa. Ornamenty ro?linne pokrywaj?ce sklepienie prezbiterium przywo?uj? obraz "ogrodu Edenu".

Nad wschodnim kru?gankiem wznosi si? nadbudowane w XIV wieku pi?tro z czterema salami dawnego skryptorium, w którym kanonicy przepisywali pisma i stare ksi?gi. Prowadz? tam w?skie i strome schody umieszczone w grubo?ci zachodniego muru pó?nocnego ramienia transeptu. W 1938 roku w pomieszczeniach tych za?o?ono Muzeum Katedralne, przechowuj?ce najcenniejsze zbiory katedry. Zbiory te w czasie II wojny swiatowej zagin??y. Dzisiejsze muzeum powsta?o powsta?o w 1968 roku z inicjatywy ks. infu?ata Romana Kostynowicza.

Najcenniejsze dzie?o ?redniowiecznej rze?by z katedry kamie?skiej, krucyfiks z prze?omu XIII i XIV wieku, eksponowany jest w Muzeum Narodowym w Szczecinie.

Ko?ció? po?o?ony w pó?nocno-wschodniej cz??ci ?redniowiecznego uk?adu miasta.



Informacje praktyczne

N: 53.973319
E: 14.772483

pl. Katedralny 8
72-400 Kamie? Pomorski

zachodniopomorskie
kamie?ski

galerii: 1, na stronach: 1



    Usytuowanie obiektu

    Pozostaw komentarz

    Kod antyspamowy
    aaa

    Komentarze

    komentarzy: 0, na stronach: 0