Informacje o obiekcie

Na fot. Kościół św. Jana Chrzciciela w Starej Zagości

J?drzejów, Zespó? klasztorny cystersów

  

Opactwo j?drzejowskie jest najstarszym opactwem cysterskim na ziemiach polskich. Zosta?o ufundowane w 1140 r. Sk?ada si? z ko?cio?a pw. Wniebowzi?cia NMP i usytuowanych od po?udnia zabudowa? na planie czworoboku, z których w okresie roma?skim powsta?y tylko skrzyd?o wschodnie i po?udniowe, w znacznej cz??ci ju? nieistniej?ce, bo rozebrane w XIX wieku.

Opis obiektu

Opactwo j?drzejowskie jest najstarszym opactwem cysterskim na ziemiach polskich. Zosta?o ufundowane w 1140 r. Sk?ada si? z ko?cio?a pw. Wniebowzi?cia NMP i usytuowanych od po?udnia zabudowa? na planie czworoboku, z których w okresie roma?skim powsta?y tylko skrzyd?o wschodnie i po?udniowe, w znacznej cz??ci ju? nieistniej?ce, bo rozebrane w XIX wieku.

Ko?ció? klasztorny, konsekrowany w roku 1210 powsta? na miejscu istniej?cej tu wcze?niej i od 1167 roku wykorzystywanej przez cystersów roma?skiej ?wi?tyni pw. ?w. Wojciecha, o bryle zbli?onej do ko?cio?a w Prandocinie, wykorzystuj?c fragment jego wie?y, która sta?a si? apsyd? zachodni? i nawy. By? trójnawow? bazylik? z dwoma parami kaplic bli?nich otwartych na transept i najprawdopodobniej prosto zamkni?tym prezbiterium. Z okresu konsekracji pochodzi jednak tylko cz??? wschodnia tego ko?cio?a z transeptem i co najwy?ej mury obwodowe naw bocznych oraz fasada zachodnia wykorzystuj?ca mury poprzedniego ko?cio?a.

Ko?ció? uko?czono prawie 200 lat pó?niej i zosta? on gruntownie przebudowany po po?arze w 1725 roku, m.in. przed?u?ono jego prezbiterium i dobudowano fasad? wie?ow?. Jego cz??? zachodnia wtopiona jest obecnie w zabudowania klasztorne. Z XIII wiecznego detalu do dzi? pozosta?y jedynie pojedyncze wsporniki sklepienia oraz bazy kolumienek w dwóch kaplicach w po?udniowym ramieniu transeptu i pisciny. Du?o elementów rze?biarskich ko?cio?a i pochodz?cych z zabudowa? klasztornych, jak g?owice kolumn, wsporniki i fragmenty filarów znajduje si? obecnie w Muzeum Narodowym w Krakowie.

Oko?o po?. XIII wieku do ?wi?tyni dobudowano po??czone z po?udniowym ramieniem transeptu skrzyd?o wschodnie sk?adaj?ce si? z zakrystii, kapitularza, sali opackiej, sieni i fraterni na parterze oraz dormitorium na pi?trze. O kilkana?cie lat pó?niejsze jest skrzyd?o po?udniowe, mieszcz?ce niegdy? refektarz ze sklepionym krzy?owo, dwunawowym pomieszczeniem piwnicznym pod nim.

W kru?gankach widoczne s? ?lady sklepie?, najlepiej zachowana po?udniowa ?ciana nawy ko?cio?a oraz portal z zamurowanym roma?skim oknem ponad nim. Na po?udniowej ?cianie ko?cio?a (od strony klasztornego wirydarza) znajduje si? odkryty w latach 60-tych XX w. zestaw rytów, swoisty próbnik motywów ro?linnych wykonanych w ró?nej technologii, który pó?niej wykorzystano do dekorowania pierwszej cysterskiej ?wi?tyni.



Informacje praktyczne

N: 50.653732
E: 20.284324

ul. Klasztorna 20
28-300 J?drzejów

?wi?tokrzyskie
j?drzejowski

galerii: 1, na stronach: 1



    Usytuowanie obiektu

    Pozostaw komentarz

    Kod antyspamowy
    aaa

    Komentarze

    komentarzy: 0, na stronach: 0