Romanizm

Na fot. Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa w Gardnie

Romanizm.pl

Nie jestem ani historykiem, ani archeologiem. Platforma internetowa Romanizm.pl jest moją prywatną inicjatywą, nie pretendującą w żaden sposób do miana opracowania naukowego. Chcę tylko w odtwórczy sposób ukazać obecny stan wszystkich, istniejących w jakiejkolwiek formie obiektów architektonicznych w Polsce, które korzenie posiadają w stylu romańskim, a więc które posiadając cechy romańskie, rozpoczęły swoje powstawanie przed rokiem 1300, stanowiącym moim zdaniem najlepiej określoną dla naszych ziem, umowną granicę czasową pomiędzy romanizmem a gotykiem. Chciałbym, aby przez fotografie i krótki opis strona Romanizm.pl informowała co romańskiego, w często bardzo znacząco przekształconej budowli pozostało.

Wątpliwości odnośnie romanizmu licznie występujących w zachodniej części województw zachodniopomorskiego i lubuskiego XIII wiecznych kościołów granitowych rozstrzygam jednoznacznie, zamieszczając w towarzyszącym tej stronie rejestrze sztuki romańskiej (rejestr.romanizm.pl) wszystkie, które posiadają charakterystyczne dla tamtego obszaru cechy romańskie, pomimo stosowanego często lekko ostrego łuku przy oknach lub portalach. Podobnie podchodzę do XIII wiecznych wiejskich kościołów dolnośląskich, jeśli tylko posiadają jakąkolwiek cechę stylu przejściowego. W doborze tym mam oczywiście na uwadze fakt, że jak pokazują przykłady rotundy w Cieszynie, czy kościoła w Bęgardowie powszechnie przyjmowana w publikacjach datacja może być sprawą dość umowną.

Siłą rzeczy w sztuce romańskiej nacisk położyłem na architekturę, selekcjonując do katalogu 100 najwybitniejszych moim zdaniem przykładów romanizmu w Polsce. Immanentna jednak część tej strony tj. wspomniany wyżej rejestr zawiera listę pozostałych obiektów architektury (razem jest ich tam obecnie 618) oraz ponad 400 zabytków innych rodzajów sztuki romańskiej. Lista ta jest cały czas uzupełniana. Stronie towarzyszy mobilny przewodnik na smartfony i tablety dostępny pod adresem m.romanizm.pl

Romanizm w architekturze nigdy nie miał w Polsce łatwo. Pojawił się późno i trwał krótko. Nie będąc więc w stanie wydać dużych ponadczasowych obiektów jak niektóre sztandarowe kościoły niemieckie czy francuskie, nie mógł konkurować z gotykiem ani tym bardziej ze znacznie późniejszym barokiem.

I romanizm w Polsce łatwo dalej nie ma. Grube mury, wilgoć, ciemno i zimno. Mało który administrator takiego obiektu potrafi zobaczyć w tym szansę dla siebie. Częściej sytuację taką traktuje jako dopust Boży, który chętnie zamieniłby na inny budynek. Pewnie i dlatego tak często obiekty romańskie nie są dostosowane do zwiedzania, kościół zamknięty bywa na 4 spusty a dopominający się o jego otwarcie turysta lekceważony lub traktowany jak potencjalny złodziej.

Coś się jednak ostatnio zmienia. Bo cóż lepszego od romańskiego obiektu może być dla samorządu, szukającego historycznych korzeni? Mądrze pomyślany remont potrafi stworzyć takie perełki jak choćby kościół św. Jana Chrzciciela w Starej Zagości czy multimedialne mini muzeum funkcjonujące pod nazwą Piwnice Romańskie w Gdańsku. Niczego zdrożnego też nie widzę w ukazywaniu archeologii tak, jak uczyniono to w gdańskiej Hali Targowej. I z niecierpliwością czekam na efekt prac przy kolegiacie św. Michała Archanioła w Płocku, licząc, że powstanie wreszcie jakiś system zwiedzania tych najstarszych obiektów sakralnych w Polsce. Dzisiaj bowiem jedyną nadzieją dla coraz większej ilości osób zainteresowanych początkami naszej kultury wydaje się być parafraza słów św. Mateusza: kołaczcie a powinni wam otworzyć.

W codziennym naszym życiu mijamy często romańskie obiekty nawet o tym nie wiedząc. Czasem znajdują się one na wyciągnięcie ręki. Strona Romanizm.pl pozwoli to Państwu sprawdzić. Pozwoli poznać ich dzieje.

Znajdujące się na Romanizm.pl zdjęcia, jeśli tylko są moją własnością (a są to wszystkie te gdzie nie jest zaznaczony autor), wykorzystywać można bezpłatnie w dowolnych przedsięwzięciach popularyzujących romanizm, zarówno niekomercyjnych jak i komercyjnych. Warunkiem jest poinformowanie mnie o zamiarze wykorzystania takiego zdjęcia na mail sn@romanizm.pl, uzyskanie drogą mailową mojej zgody a potem podanie źródła pochodzenia zdjęcia, tj. tylko adresu internetowego romanizm.pl, oraz w przypadku publikacji internetowych, korzystanie z zasobów umieszczonych na własnym serwerze. Jeśli potrzebujesz konkretne zdjęcie w lepszej rozdzielczości - napisz, wyślę Ci je na podany email.

SN, 2016-09-26

Strony romanizm.pl i romanizm.eu dedykuję mojej córce Alicji, która grając w tenisa "zmusiła" mnie do wyjazdów na turnieje w różne polskie i europejskie zakątki. Żywię nadzieję, że sztuka romańska stanie się kiedyś także i jej hobby, dając odskocznię przed niesamowitym tempem naszych dni powszednich.

Reklama


client
client