Informacje o obiekcie

Na fot. Kościół św. Andrzeja w Krakowie

Jędrzejów, Zespół klasztorny cystersów

  

Opactwo jędrzejowskie jest najstarszym opactwem cysterskim na ziemiach polskich. Zostało ufundowane w 1140 r. Składa się z kościoła pw. Wniebowzięcia NMP i usytuowanych od południa zabudowań na planie czworoboku, z których w okresie romańskim powstały tylko skrzydło wschodnie i południowe, w znacznej części już nieistniejące, bo rozebrane w XIX wieku.

Opis obiektu

Opactwo jędrzejowskie jest najstarszym opactwem cysterskim na ziemiach polskich. Zostało ufundowane w 1140 r. Składa się z kościoła pw. Wniebowzięcia NMP i usytuowanych od południa zabudowań na planie czworoboku, z których w okresie romańskim powstały tylko skrzydło wschodnie i południowe, w znacznej części już nieistniejące, bo rozebrane w XIX wieku.

Kościół klasztorny, konsekrowany w roku 1210 powstał na miejscu istniejącej tu wcześniej i od 1167 roku wykorzystywanej przez cystersów romańskiej świątyni pw. św. Wojciecha, o bryle zbliżonej do kościoła w Prandocinie, wykorzystując fragment jego wieży, która stała się apsydą zachodnią i nawy. Był trójnawową bazyliką z dwoma parami kaplic bliźnich otwartych na transept i najprawdopodobniej prosto zamkniętym prezbiterium. Z okresu konsekracji pochodzi jednak tylko część wschodnia tego kościoła z transeptem i co najwyżej mury obwodowe naw bocznych oraz fasada zachodnia wykorzystująca mury poprzedniego kościoła.

Kościół ukończono prawie 200 lat później i został on gruntownie przebudowany po pożarze w 1725 roku, m.in. przedłużono jego prezbiterium i dobudowano fasadę wieżową. Jego część zachodnia wtopiona jest obecnie w zabudowania klasztorne. Z XIII wiecznego detalu do dziś pozostały jedynie pojedyncze wsporniki sklepienia oraz bazy kolumienek w dwóch kaplicach w południowym ramieniu transeptu i pisciny. Dużo elementów rzeźbiarskich kościoła i pochodzących z zabudowań klasztornych, jak głowice kolumn, wsporniki i fragmenty filarów znajduje się obecnie w Muzeum Narodowym w Krakowie.

Około poł. XIII wieku do świątyni dobudowano połączone z południowym ramieniem transeptu skrzydło wschodnie składające się z zakrystii, kapitularza, sali opackiej, sieni i fraterni na parterze oraz dormitorium na piętrze. O kilkanaście lat późniejsze jest skrzydło południowe, mieszczące niegdyś refektarz ze sklepionym krzyżowo, dwunawowym pomieszczeniem piwnicznym pod nim.

W krużgankach widoczne są ślady sklepień, najlepiej zachowana południowa ściana nawy kościoła oraz portal z zamurowanym romańskim oknem ponad nim. Na południowej ścianie kościoła (od strony klasztornego wirydarza) znajduje się odkryty w latach 60-tych XX w. zestaw rytów, swoisty próbnik motywów roślinnych wykonanych w różnej technologii, który później wykorzystano do dekorowania pierwszej cysterskiej świątyni.



Informacje praktyczne

N: 50.653732
E: 20.284324

ul. Klasztorna 20
28-300 Jędrzejów

świętokrzyskie
jędrzejowski

galerii: 1, na stronach: 1



    Usytuowanie obiektu

    Pozostaw komentarz

    Kod antyspamowy
    aaa

    Komentarze

    komentarzy: 0, na stronach: 0



      Reklama


      client
      client